Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdam ve usulsüz emeklilikle mücadele kapsamında yürüttüğü dijital ve saha denetimlerinde çarpıcı sonuçlara ulaştı. SGK Uzmanı İsa Karakaş’ın paylaştığı verilere göre, 2016 yılından bu yana sürdürülen denetimler sonucunda, sahte iş yerleri üzerinden sigortalı gösterilen 245 bin 740 kişinin emekliliği iptal edildi.
"SAHTE İŞ YERİ VE SİGORTALILIK" MERCEK ALTINDA
SGK’nın 2016 yılında hayata geçirdiği “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi”, veri madenciliği ve yapay zeka destekli denetimlerle sahteciliği kökünden kazımayı hedefliyor. Projenin 2025 yılına kadar uzanan 16 farklı uygulama evresinde, fiilen çalışma yapılmadığı halde "kağıt üzerinde" kurulan binlerce naylon şirket tespit edildi.
Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan SGK Uzmanı İsa Karakaş, SGK’nın özel sigortalardan farklı bir yapıda olduğunu vurgulayarak şu uyarıda bulundu:
"SGK mevzuatı uyarınca sigortalılık bir 'hak' olduğu kadar; bir işverene bağımlı, ücret karşılığı ve fiilen gerçek çalışma şartlarına bağlıdır. Bu şartların biri bile eksikse, o sigortalılık SGK nezdinde yok hükmündedir."
MİLYARLARCA LİRALIK KAMU ZARARI TESPİT EDİLDİ
Denetimlerin son iki fazına ait veriler, sahteciliğin boyutlarını ve kamuya maliyetini gözler önüne serdi:
-
15. Faz Sonuçları: Denetlenen 128 sahte iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı belirlendi. Bu kapsamda 487,5 milyon TL’lik borç tahakkuk ettirildi.
-
16. Faz Sonuçları: 195 sahte iş yerinde 20 bin 578 sahte sigortalı ortaya çıkarıldı. Bu operasyonla toplam 1,27 milyar TL’lik kamu zararı hesaplandı.
-
Genel Tablo: Bugüne kadar toplam 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirim yapıldığı saptandı.
MAAŞLAR KESİLİYOR, ÖDENEN PARALAR FAİZİYLE GERİ ALINIYOR
SGK tarafından yapılan incelemeler sonucunda sahte sigortalı olduğu tespit edilen kişileri ağır yaptırımlar bekliyor. Denetimler neticesinde sahteciliği kesinleşen kişilerin:
-
Hizmet Süreleri Siliniyor: Sahte prim günleri iptal edilerek emeklilik şartlarını yitirmeleri sağlanıyor.
-
Maaşlar Kesiliyor: Bağlanmış olan emekli aylıkları derhal durduruluyor.
-
Geri Ödeme Süreci: Bugüne kadar ödenmiş olan tüm emekli maaşları ve sağlık giderleri, yasal faiziyle birlikte geri tahsil ediliyor.
-
Suç Duyurusu: Hem sahte iş yeri sahipleri hem de sahte sigortalılar hakkında "nitelikli dolandırıcılık" suçlamasıyla Cumhuriyet Savcılıklarına suç duyurusunda bulunuluyor.
