(AH12) – Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Başkanı Şemsi Bayraktar, ABD ve İsrail ile İran arasında süren çatışmaların Türkiye’deki tarımsal girdi piyasalarına etkilerini değerlendirdi.
Bayraktar, yazılı açıklamasında, Türkiye’nin gübre ve mazot ihtiyacının yaklaşık yüzde 90’ının ithalatla karşılandığını belirterek, savaş ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının enerji, gübre ve tarımsal gıda sistemleri üzerindeki riskleri artırdığını ifade etti.
Gübre ve mazot fiyatları yükseldi
TZOB verilerine göre gübre fiyatları yüzde 8,3 ile yüzde 26,5 arasında artarken, mazotun litre fiyatı yüzde 22,3 yükseldi. Bayraktar, petrol, doğalgaz ve gübre üretiminde çatışmaların yaşandığı bölgedeki ülkelerin öne çıktığını belirterek, “Sevkiyat yollarında meydana gelen kısıtlamalar doğrudan fiyatlara yansıyor. Nitekim 2025 yılının haziran ayında İran ile İsrail arasında yaşanan çatışma sonrası başta üre olmak üzere gübre fiyatları bir anda yüzde 40’lara varan oranda arttı” dedi.
Verim kaybı riski
Doğru zamanda ve uygun miktarda yapılan gübrelemenin bitkisel üretimde verim artışı sağladığını vurgulayan Bayraktar, artan maliyetlerin çiftçilerin gübreye erişimini zorlaştırabileceğine dikkat çekti. Bayraktar, “Çiftçilerimizin maliyet artışları nedeniyle yeterli gübre alamayacak olma ihtimali üretimde verim düşüşüne ve olağanüstü maliyet artışlarına yol açabilir. Bu durumdan hem üreticilerimiz hem de tüketicilerimiz olumsuz etkilenecektir” ifadelerini kullandı.
Gübreye en çok ihtiyaç duyulan dönem
Bayraktar, mevcut dönemin serin iklim tahıllarında üst gübreleme, sıcak iklim tahıllarında ise taban gübreleme uygulamalarının yapıldığı ekim süreci olduğunu belirterek, “Ülkemizde gübreye en çok ihtiyaç duyulan dönemlerden biridir. Çiftçilerimizin çoğunun deposunda gübre olmadığı için şimdi satın alacakları gübreler, savaş sonrası yüksek fiyatlardan temin edilecektir” dedi.
Alınan önlemler ve beklentiler
TZOB Başkanı, yüksek girdi maliyetleri ve gübre kullanımındaki olası azalma nedeniyle tarımsal üretimde düşüş beklendiğini kaydetti. Bayraktar, gübre piyasasına yönelik alınan önlemleri şöyle sıraladı: gübre ithalatında gümrük vergilerinin sıfırlanması, gübre ihracatının yasaklanması ve 10 yıldır yasak olan yüzde 33’lük amonyum nitrat gübresinin kullanıma açılması. Ancak kritik noktanın fiyatların makul düzeyde olması olduğunu vurguladı.
Mazotta vergi önerisi ve destek çağrısı
Mazot fiyatlarında da benzer maliyet baskısı yaşandığını aktaran Bayraktar, litre fiyatı yüzde 22,3 artan ve yaklaşık yüzde 40’ı vergiden oluşan mazottan vergi alınmaması gerektiğini belirtti. Tarımsal arz güvenliğinin korunması için temel girdilerde çiftçilere yönelik desteklerin artırılmasının kritik önem taşıdığını vurgulayan Bayraktar, üreticilerin üzerindeki maliyet baskısını azaltacak acil önlemlerin hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
