"Bingöl ihalesinde vurgun, açık ihale ile önlendi"
T24 Yazarı Çiğdem Toker'in Yazısı
"Büyük tutarlı kamu ihalelerinde usul değişikliğinin nelere yol açabileceğinin son örneği, 3 Aralık’ta yaşandı. Devlet Hava Meydanları İşletmesi’nin (DHMİ) Bingöl Havalimanı PAT Sahaları Onarımı için yürüttüğü süreçte, hem yapılabilecekler hem de yapılmış olabilecekler bu son ihale sayesinde görünür hâle geldi.
Kamunun bugün için netleşmeyen ancak yüz milyonlarca lira (yaklaşık 400 milyon TL) düzeyinde olduğu konuşulan bir tasarruf söz konusu.
Usulsüzlük şüphesi taşıyan ihale iptal edildi
Eylül ayında, aynı iş için DHMİ tarafından 21/b pazarlık usulüyle bir ihale yapılmış; bu ihaleye yalnızca beş firma davet edilmiş ve süreç olağanüstü bir gizlilik içinde yürütülmüştü. Üstelik daha önce aynı iş için iki kez açık ihale yapılmışken, aniden pazarlık usulüne geçilmişti.
Yaklaşık maliyet de dikkat çekici şekilde yükselmişti:
Önceki açık ihalelerde 900 milyon TL civarında olan tutar,
21/b ihalesinde 1 milyar 700 milyon TL seviyesine çıkarıldı.
Bu durum, T24’te yayımlanan yazıda sorgulanmış; ardından milletvekillerinin soru önergelerine de konu olmuş ve ihale iptal edilmişti. Sektörde, o ihalede 1 milyar 600 milyon TL civarında teklif veren şirkete işin verilmesinin beklendiği konuşuluyordu. Pazarlık usulünde düşük indirim oranlarının yaygın olduğu biliniyor.
Açık ihale rekabet getirdi: Kamunun kazancı yaklaşık 511 milyon TL
İptal edilen ihalenin ardından aynı iş, 3 Aralık’ta bu kez açık usulle tekrar yapıldı.
2025/1858047 kayıt numaralı bu ihalede DHMİ, yaklaşık maliyeti 1 milyar 719 milyon 167 bin 827 TL olarak belirledi.
Toplam 15 firma ihaleye katıldı.
En düşük teklif, Yörük Yapı – Dentaş Taahhüt ortaklığından geldi: 1 milyar 208 milyon TL.
Bu rakam:
Yaklaşık maliyete göre %29,73 indirim,
Kamu lehine 511 milyon TL tasarruf anlamına geliyor.
Uzmanlara göre, eylül ayında 21/b ile yapılan ihale iptal edilmemiş olsaydı bu indirim oranına ulaşmak mümkün olmayacaktı.
İhale sonucu henüz onaylanmış değil; ancak teklif tutarları, önceki pazarlık usulünün kamuya ne kadar büyük zarar verebileceğini açıkça gösteriyor.
Yanıtlanmayan sorular
Eylül ayında yayımlanan yazıda şu soruyu yöneltmiştim:
“İhalenin üzerinde kalması arzu edilen şirket ya da şirketler var mı? Bu şirketler yönetim içinde bilinen isimlerle hemşerilik ya da ahbaplık ilişkisi içinde mi?”
Bu soruya hâlâ bir yanıt verilmedi.
Ancak aynı yazıda sorduğum,
“Neden ilk iki ihalede olduğu gibi usul, tarih ve yaklaşık maliyet açık şekilde ilan edilmiyor?”
sorusu, pazarlık usulüyle açılan ihalenin iptaliyle fiilen yanıtlanmış oldu.
İhalenin açık usule dönmesi, gazetecilik açısından sevindirici.
Aynı sorun İzmir Adnan Menderes Havalimanı’nda da yaşandı
PAT sahası onarımı açısından kritik olan bir diğer ihale ise İzmir Adnan Menderes Havalimanı içindi.
Bu ihale pazarlık usulüyle yapıldı ve tamamlandı.
2025 Yatırım Programı’nda 1,7 milyar TL olarak geçen iş için:
Yaklaşık maliyet 2,7 milyar TL,
Sonuçlanan tutar 2,5 milyar TL oldu.
Bu ihalenin de açık usulle yapılması hâlinde kamu lehine ciddi bir tasarruf sağlanabileceği çok açık.
Ancak yapılmadı.
Milletvekillerinin defalarca verdiği soru önergelerine Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Uraloğlu, bütçe görüşmelerinde bile yanıt vermedi.
Acaba neden?"
T24 Yazarı Çiğdem Toker
