(AH12)-ABD Başkanı Donald Trump, İran’a doğru “devasa bir donanmanın” ilerlediğini belirterek Tahran yönetimini yeni bir nükleer anlaşma için müzakere masasına çağırdı. Trump, aksi halde askeri güç kullanmaya hazır olduklarını söyledi.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada, İran’a doğru ilerleyen donanmanın başında uçak gemisi USS Abraham Lincoln’ün bulunduğunu ifade etti. Trump, paylaşımında, “Devasa bir donanma İran’a doğru ilerliyor. Büyük bir güçle ve çok hızlı şekilde hareket ediyor. Görevini gerekirse hız ve şiddetle yerine getirmeye hazır” ifadelerini kullandı.
Trump, İran’ın nükleer silah elde etmemesi gerektiğini vurgulayarak, “Umarım İran süratle masaya gelir ve adil bir anlaşma müzakere eder. Zaman daralıyor. Anlaşma yapılmazsa bir sonraki saldırı çok daha kötü olacak” dedi.
İran’dan açıklama: “Askeri baskıyla müzakereye zorlanamayız”
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, Trump’ın açıklamalarına tepki gösterdi. Garibabadi, “ABD, askeri konuşlandırma yoluyla İran’ı müzakereye zorlayamaz” dedi. İran’ın olası bir müzakere sürecinde dahi savunma hazırlıklarını azaltmayacağını belirten Garibabadi, “Önceliğimiz ülkeyi savunmaya yüzde 200 hazır olmaktır” ifadelerini kullandı.
ABD neden şimdi harekete geçti?
ABD yönetiminin, uçak gemisi USS Gerald R. Ford’u da Orta Doğu’ya sevk etmesiyle birlikte İran’a yönelik askeri seçenekleri fiilen gündeme aldığı bildirildi. Amerikan basınına yansıyan haberlere göre, ABD istihbaratı Trump’a İran yönetiminin ciddi biçimde zayıfladığı yönünde raporlar sundu.
İstihbarat değerlendirmelerinde, 28 Aralık’ta başlayan protestoların Tahran yönetimi üzerindeki baskıyı artırdığı, ekonomik ve toplumsal kırılganlığın derinleştiği ifade edildi. Olası bir saldırı emri verilmesi halinde, bölgede konuşlu USS Abraham Lincoln’ün 1 ila 2 gün içinde İran’a yönelik operasyon düzenleyebileceği belirtildi.
New York Times’ın Beyaz Saray kaynaklarına dayandırdığı haberinde, Trump’a sunulan raporların İran yönetiminin iktidar üzerindeki kontrolünün 1979’daki İran Devrimi’nden bu yana en düşük seviyeye gerilediğini ortaya koyduğu aktarıldı.
İran’daki protestolar
Trump’ın askeri müdahale açıklamaları, İran’da devam eden geniş çaplı protestoların gölgesinde geldi. 28 Aralık 2025’te ekonomik kriz ve yerel para biriminin değer kaybı nedeniyle Tahran Büyük Çarşı’da başlayan gösteriler kısa sürede rejim karşıtı eylemlere dönüştü.
8 Ocak’ta başkentte şiddetlenen protestoların ardından İran yönetimi ülke genelinde internet erişimini kısıtladı. İran Şehit ve Gaziler Vakfı’na bağlı Adli Tıp Kurumu, 21 Ocak’ta yaptığı açıklamada, olaylarda güvenlik güçleri ve siviller dahil 3 bin 117 kişinin hayatını kaybettiğini duyurdu.
ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA) ise ölü sayısının 5 bin 848’e ulaştığını, 41 bin 283 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
