(AH12) – Küresel piyasalarda artan jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarındaki yükselişin etkisiyle dolar güçlenirken, Türk Lirası karşısında da yeni bir rekor kırdı. Dolar/TL kuru 44,0780 seviyesine çıkarak tarihi zirvesini gördü.
Ortadoğu’da tırmanan çatışmaların yarattığı belirsizlik ve petrol fiyatlarındaki artış, finansal piyasalarda güvenli liman talebini artırdı. Bu gelişmelerin etkisiyle dolar endeksi 99 seviyelerinde dengelenirken, ABD para birimi haftalık bazda yüzde 1’den fazla değer kazanmaya hazırlanıyor.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının yedinci gününe girdiği süreçte Tahran yönetimi, Körfez bölgesinde yeni bir füze ve insansız hava aracı saldırısı dalgası başlattı. ABD Başkanı Donald Trump da İran’ın bir sonraki liderinin belirlenmesi sürecinde rol almak istediğini belirterek, merhum dini liderin oğlu Hamaney’i olası bir aday olarak görmediğini ifade etti.
Yüksek petrol fiyatlarının küresel enflasyon baskılarını artırabileceği endişesi, ABD Merkez Bankası’nın faiz indirimlerini erteleyeceği beklentisini güçlendirdi. Piyasalarda bir sonraki faiz indirimi beklentisi temmuz ayından eylül ya da ekim ayına ötelenirken, dolar özellikle euro karşısında bu hafta belirgin şekilde değer kazandı. Bu durum, Avrupa ekonomisinin Ortadoğu petrolüne yüksek bağımlılığıyla ilişkilendiriliyor.
DOLAR/TL’DE TARİHİ ZİRVE
Küresel gelişmelerin gölgesinde son günlerde Türk Lirası karşısında görece yatay seyreden dolar, dört günlük direnç sonrası yükselişe geçerek 44,0780 liraya ulaşarak rekor kırdı.
MERKEZ BANKASI’NDAN İKİ ÖNLEM
İran’daki savaşın küresel piyasalarda yarattığı dalgalanma üzerine Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası iki önlem açıklamıştı. Bu kapsamda bir hafta vadeli repo ihalelerine geçici olarak ara verilirken, Türk lirası uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri başlatıldı.
Merkez Bankası ayrıca bankalara sağlanan fonlama faizini yüzde 37’den yüzde 40’a yükseltti. Bu adımın ardından bir aylık mevduat faizleri yeniden yüzde 40 seviyesine yaklaşırken, günlük mevduat işlemlerinde yıllık faiz oranlarının yüzde 44’e kadar çıktığı görüldü.
Uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleriyle ise döviz ihtiyacı bulunan şirketlerin ihtiyaçlarını doğrudan Merkez Bankası üzerinden karşılaması hedefleniyor. Bu sistemde şirketlerin döviz ödemeleri, ihtiyaç duyulan vadede Merkez Bankası tarafından gerçekleştiriliyor.
CARRY TRADE ETKİSİ
Piyasada bazı analistler, carry trade amaçlı yüksek faizli TL mevduata yönelen yatırımcıların işlemlerini tamamladıktan sonra yeniden dövize geçmesinin dolar talebini artırmış olabileceğini belirtiyor.
MERKEZ BANKASI 12 MİLYAR DOLAR SATTI
Bloomberg’in haberine göre Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası, İran’daki savaşın tetiklediği küresel piyasa dalgalanmaları sırasında liranın istikrarını korumak amacıyla yaklaşık 12 milyar dolarlık döviz satışı gerçekleştirdi. Bu tutarın, rezervlerin yaklaşık yüzde 15’ine denk geldiği belirtiliyor.
Kaynaklara göre Merkez Bankası, haftanın başında likidite koşullarını sıkılaştırdı ve piyasalar açıldığında bankalar aracılığıyla dolar satışı yapıldı. Hafta ilerledikçe satış miktarının azaldığı, perşembe günü ise bu yönde bir işlemin gözlenmediği ifade edildi.
“DURUM SAKİNLEŞEBİLİR”
JPMorgan Chase & Co.’nun varlık yönetimi bölümünde gelişmekte olan piyasalar stratejisi başkanı Nick Eisinger, mevcut politikanın kısa vadede sürdürülebilir olduğunu belirterek, “Risk ortamı bir veya iki hafta içinde azalırsa piyasalarda bir miktar normalleşme görülebilir” değerlendirmesinde bulundu.
Eisinger, çatışmaların uzun süre devam etmesi halinde ise küresel ölçekte riskli varlıklar için görünümün daha zorlu hale gelebileceğini söyledi.
Döviz satışlarının etkisiyle Türk Lirası bu hafta dolar karşısında yalnızca yüzde 0,1 değer kaybederek gelişmekte olan piyasa para birimleri arasında görece daha iyi performans gösterdi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası verilerine göre, bankalarla yapılan takas hatları hariç net döviz rezervleri geçen hafta 78,4 milyar dolar seviyesinde bulunurken, altın rezervleri dahil toplam rezerv büyüklüğünün yaklaşık 200 milyar dolar olduğu belirtiliyor.
Kaynak: NTV
