(AH12)- SGK Uzmanı Özgür Erdursun, düşük emekli maaşlarına ilişkin kamuoyunda oluşan “EYT maaşları düşürdü” algısının gerçeği yansıtmadığını belirterek, emekli aylıklarındaki gerilemenin temel nedeninin 2008 yılında sosyal güvenlik sisteminde yapılan değişiklikler olduğunu söyledi.
Türkiye’de milyonlarca emeklinin yaşadığı geçim sıkıntısı sürerken, düşük emekli maaşlarının nedenine ilişkin tartışmalar yeniden gündeme geldi. Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesinin maaşları düşürdüğü yönündeki değerlendirmelerin yanlış olduğunu ifade etti.
Erdursun, mevcut emekli aylığı hesaplama sisteminin özellikle 1 Ekim 2008 tarihinde yürürlüğe giren sosyal güvenlik reformunun ardından değiştiğini belirterek, düşük maaşların temelinde aylık bağlama sistemindeki değişikliklerin bulunduğunu kaydetti.
E-Devlet üzerinden yapılan emekli maaşı hesaplamalarına da değinen Erdursun, mevcut sistemin yüksek prim ödeyen çalışanlar açısından da beklentileri karşılamadığını söyledi. Erdursun, “Asgari ücretin 2-2,5 katı gelir elde eden bir çalışanın emekli aylığı yaklaşık 20 bin lira seviyesinde kalıyor. Asgari ücretin 5-6 katı üzerinden prim ödeyen beyaz yakalı çalışanlar bile 25-30 bin lira bandında emekli maaşıyla karşılaşıyor” dedi.
Bağ-Kur kapsamında yüksek prim ödeyen esnafın da emeklilikte yatırdığı primin karşılığını alamadığını savunan Erdursun, sistemin “herkesi düşük seviyede eşitleyen” bir yapıya dönüştüğünü ileri sürdü.
“EYT çıkmasaydı bile sonuç değişmeyecekti” diyen Erdursun, 3 Mart 2023 tarihinde yürürlüğe giren EYT düzenlemesinin yalnızca emeklilik zamanlamasını değiştirdiğini, maaş hesaplama yönteminde ise herhangi bir iyileştirme yapılmadığını ifade etti.
Erdursun, düşük emekli aylıklarına neden olan yapısal değişiklikleri; aylık bağlama oranlarının düşürülmesi, güncelleme katsayılarının emekli lehine yeterince yansıtılmaması ve refah payındaki azalma olarak sıraladı.
Öte yandan Erdursun, 1 Ekim 2008 sonrası memuriyete başlayan kamu çalışanlarının da gelecekte ciddi gelir kaybı yaşayabileceğini belirterek, emekli olduklarında maaşlarında yarıdan fazla düşüş yaşanabileceği uyarısında bulundu.
