(AH12)-Zaza Dil ve Kültür Derneği (Zaza-Der), Dersim Dil ve Kültür Derneği (DDKD) ve Bingöl Zaza Dil, Kültür ve Tarih Derneği, ortaokullarda uygulanan seçmeli ders sistemine ilişkin ortak bir açıklama yayımladı.
Açıklamada, seçmeli anadil derslerinin fiilen işlevsizleştirildiği, öğrenci ve velilerin istemedikleri dersleri seçmeye zorlandığı, dilsel ve kültürel hakların dolaylı idari düzenlemelerle sınırlandırıldığı vurgulandı. Kurumlar, söz konusu durumun Türkiye Cumhuriyeti Anayasası başta olmak üzere Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Birleşmiş Milletler sözleşmelerine aykırı olduğunu belirtti.
Ortak açıklamada, 2023 eğitim-öğretim yılı itibarıyla yürürlüğe giren yeni düzenlemenin, seçmeli dersleri üç kategoriye ayırarak öğrencilerin fiilî tercih imkanını sınırladığına dikkat çekildi. “İnsan, Toplum ve Bilim” grubunda anadil derslerinin tercih edilemez hale gelmesi, sınav sistemi nedeniyle öğrencilerin akademik getirisi yüksek derslere yönlendirilmesine neden olduğu ifade edildi.
Ayrıca, “Din, Ahlak ve Değerler” grubundaki derslerin dolaylı biçimde zorunlu hale getirilmesinin, laiklik ilkesine, inanç özgürlüğüne ve özellikle Alevi çocuklarının eğitim hakkına ilişkin yeni ve ciddi bir hak ihlali alanı oluşturduğu kaydedildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Anadile ilişkin seçmeli derslerin fiilen işlevsizleştirilmesi, öğrenci ve velilerin istemedikleri dersleri seçmeye zorlanması ve dilsel-kültürel hakların dolaylı idari düzenlemelerle sınırlandırılması hem Anayasa’ya hem de uluslararası sözleşmelere açık aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle, anadil hakkının ve eğitimde eşitlik ilkesinin korunması adına söz konusu düzenlemelerin yeniden değerlendirilmesi; seçmeli ders tercih süreçlerinin öğrencilerin ve velilerin özgür iradesine uygun biçimde düzenlenmesi zorunludur.”
Ortak açıklama, kamuoyuna ve yetkili kurumlara saygıyla duyuruldu.
Zaza-Der- (İstanbul Zaza Dil ve Kültür Derneği
DDKD-(Dersim Dil ve Kültür Derneği)
Bingöl Zaza Dil Kültür ve Tarih Derneği
Tüm demokratik sivil toplum örgütlerinin bu konuda duyarlı olmalarını, sesimize ses katmalarını bekliyoruz.